مبانی نظری و پیشینه تحلیل پوششی داده ها

مبانی نظری و پیشینه تحلیل پوششی داده ها

بصورت فایل ورد

همراه با منابع

تحلیل پوششی داده ها

تلاش برای تابعی کردن رابطه بین نهاده ها ستاده ها و تعیین حداکثر ستاده قابل حصول از نهاده ها، منجر به طرح توابع تولید پارامتری در سیر مطالعات اقتصادی گردید. توابعی مانند کاب-داگلاس، لیون تیف، کششی ثابت و ... در نظریه های اقتصاد خرد با این انگیزه ایجاد شده xadاند. پیش فرض تابعی در عمل به دلیل پیچیدگی تبدیل نهاده xadهای متفاوت به ستاده های نامتجانس و مختلف به خصوص با پیچیدگی نقش عوامل جدید، در سازمانxad های کنونی غیرعملی به نظر میxad رسد (فارسیجانی و آرمان و حسین بیگی و جلیلی^[1]، 1390).

یکی از روشxad های غیرپارامتری، جهت اندازهxad گیری کارائی و بهره xadوری واحدهای اقتصادی، روش تحلیل پوششی داده ها است که اولین بار بنکر، چارنز و کوپر^[2] در سال 1974، مفاهیم و مدل xadCCR را ارائه دادند. در واقع تحلیل پوششی دادهxad ها یک مدل برنامهxad ریزی خطی برای دادهxad های مشاهده شده می xadباشد که روش جدیدی برای تخمین تجربی مرز کارایی را فراهم میxad کند. منظور از DMU واحد سازمانی یا یک سازمان مجزاست که توسط فردی به نام مدیر یا رئیس و یا مسئول اداره میxad شود به شرط آنکه آن سازمان دارای فرایند سیستمی باشد بعنی تعداد عوامل تولید به کار گرفته تا تعدادی محصول به دست آید. ماهیت تجربی و نداشتن مفروضات دست و پاگیر، سبب استفاده از تحلیل پوششی دادهxad ها در تخمین مرز کارایی است (حمزه پور و محمدی^[3]، 1391).

تحلیل پوششی داده ها یک روش برنامه ریزی ریاضی برای ارزیابی کارایی واحدهای تصمیم xadگیرنده است که چندین ورودی و چندین خروجی دارند. اندازه xadگیری کارایی به دلیل اهمیت آن در ارزیابی عملکرد یک شرکت یا سازمان همواره مورد توجه محققین قرار داشته است (خواجوی و همکاران، 1384). در واقع تحلیل پوششی دادهها، مفهومی از محاسبة ارزیابی سطوح كارایی در داخل یك گروه از سازمان را نشان میدهد كه كارایی هر واحد در مقایسه با تعدادی از واحدها كه دارای بیشترین عملكرد هستند محاسبه میشود (Matrin &Kocher&Sutter^[4]., 2000). این تكنیك، مبتنی بر رویكرد برنامهریزی خطی است كه هدف اصلی آن ، مقایسه و سنجش كارایی تعدادی از واحدهای تصمیمگیرندة مشابه است كه تعداد ورودیهای مصرفی و خروجیهای تولیدی متفاوتی دارند. این واحدها میتوانند شعب یك بانك، مدارس، بیمارستان ها، پالایشگاه ها، نیروگاه های برق، ادارات تحت پوشش یك وزارتخانه و یا كارخانههای متشابه باشند. منظور از مقایسه و سنجش كارایی نیز این است كه یك واحد تصمیمگیرنده در مقایسه با سایر واحدهای تصمیمگیرنده، چقدر خوب از منابع خود در راستای تولید استفاده كرده است (فارسیجانی و همکاران ، 1390). در این روش با استفاده از مدلxad های برنامه xadریزی ریاضی، مرزی متشکل از شرکتxad هایی با بهترین کارایی نسبی به دست می xadآید و این مرز، معیاری برای ارزیابی و ارائه راهکارهای بهبود عملکرد سایر شرکت ها، قرار میxad گیرد. در این روش بدون نیاز به داشتن تابع تولید، با استفاده از یک مرز تولید غیرپارامتری میxad توان کارایی را به صورت نسبی مورد سنجش قرار داد. (میرغفوری و همکاران، 1390).

[1]فارسیجانی، حسن؛ آرمان، محمدحسین؛ حسین بیگی، علیرضا؛ جلیلی، اعظم

[2]Banker,R.D.,Charnes,A.,&Cooper,W.W

[3]حمزه پور، مهدی؛ محمدی، روح اله

[4]Martin D.H., G.Kocher and M. Sutter

برچسب ها : مبانی نظری و پیشینه تحلیل پوششی داده ها